787 974 136
Jednym z najczęstszych pytań, jakie słyszymy od firm przygotowujących się do przejścia na nową wersję normy, jest to najbardziej przyziemne: co właściwie muszę mieć na papierze? ISO 9001:2026 nie wprowadza rewolucji w podejściu do dokumentowania systemu zarządzania jakością, ale precyzuje kilka obszarów, które w wersji z 2015 roku były formułowane dość ogólnie – i to właśnie tam najczęściej pojawiają się niezgodności podczas audytów.
Norma od lat odchodzi od sztywnego katalogu obowiązkowych procedur na rzecz koncepcji „udokumentowanej informacji” – czyli takiej ilości zapisów i procedur, jaka jest faktycznie potrzebna do sprawnego funkcjonowania systemu w danej organizacji. ISO 9001:2026 utrzymuje tę logikę, ale doprecyzowuje kryteria, według których firma powinna sama ocenić, co wymaga udokumentowania, a co nie. Pełne zestawienie zmian między wersjami znajdziesz w artykule: Najważniejsze różnice: ISO 9001:2015 vs ISO 9001:2026. W praktyce oznacza to mniej dowolności niż dotychczas – audytorzy będą oczekiwać uzasadnienia decyzji, a nie tylko odwołania się do „elastyczności normy”.
Kilka elementów dokumentacji pozostaje wymaganych wprost, niezależnie od wielkości i branży organizacji:
Nowa wersja normy kładzie większy nacisk na udokumentowanie kontekstu organizacji i sposobu zarządzania ryzykiem w sposób możliwy do prześledzenia – nie wystarczy już samo stwierdzenie, że ryzyka zostały zidentyfikowane. Audytor będzie oczekiwał zapisów pokazujących, jak konkretne ryzyko przełożyło się na decyzję lub działanie w organizacji. To jeden z powodów, dla których, jak piszemy w artykule Dlaczego aktualizacja ISO 9001:2026 to coś więcej niż zmiana dokumentacji?, zmiana normy dotyka realnego funkcjonowania organizacji, a nie tylko treści dokumentów. Podobnie wygląda sytuacja z danymi dotyczącymi dostawców i podwykonawców – rośnie oczekiwanie co do udokumentowanych kryteriów ich oceny i historii współpracy, zwłaszcza w łańcuchach dostaw obejmujących wiele podmiotów.
Drugim obszarem, który zyskuje na znaczeniu, jest dokumentowanie wykorzystania narzędzi cyfrowych i zautomatyzowanych w procesach związanych z jakością – jeśli firma korzysta z systemów informatycznych do zarządzania dokumentacją, nadzoru nad zapisami czy monitorowania wskaźników, norma oczekuje, że sposób nadzoru nad tymi narzędziami będzie równie przejrzysty, jak nad dokumentacją papierową.
Dobra wiadomość jest taka, że norma nadal nie wymaga rozbudowanych, oddzielnych procedur dla każdego procesu. Małe i średnie firmy, które dotąd tworzyły nadmiarową dokumentację „na wszelki wypadek”, mogą – i powinny – ją realnie uprościć, łącząc powiązane procedury w jeden spójny dokument, o ile zachowana zostanie czytelność i możliwość odtworzenia przebiegu procesu. Kluczowe jest tu słowo „możliwość odtworzenia” – to ono, a nie objętość dokumentu, jest przedmiotem oceny audytora.
Zanim rozpoczniecie aktualizację dokumentacji pod nową wersję normy, warto zrobić przegląd obecnego systemu i odpowiedzieć na jedno pytanie dla każdego dokumentu: czy jego brak realnie utrudniłby odtworzenie decyzji lub działania? Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, to prawdopodobnie dokument nadaje się do uproszczenia lub połączenia z innym. Jeśli „tak” – to właśnie te miejsca wymagają szczególnej uwagi przy przechodzeniu na ISO 9001:2026.
Pomagamy firmom przejść przez aktualizację dokumentacji SZJ krok po kroku – od audytu obecnego stanu, przez wskazanie luk, po przygotowanie zapisów zgodnych z nową wersją normy. Skontaktuj się z nami, aby omówić zakres prac dla Twojej organizacji.
DJB DORADZTWO
Marcin Chorąży
