Twoje laboratorium zakładowe może być atutem firmy – jeśli ma akredytację ISO/IEC 17025

Większość firm posiadających wewnętrzne laboratorium zakładowe traktuje je jako centrum kosztów: niezbędny, ale kosztowny element procesu kontroli jakości. Tymczasem laboratorium z akredytacją ISO/IEC 17025 może być czymś zupełnie innym – argumentem sprzedażowym, narzędziem eliminacji zewnętrznych kosztów badań i dowodem dojrzałości systemu zarządzania jakością, który przyciąga wymagających klientów. Różnica między laboratorium traktowanym jako koszt a laboratorium traktowanym jako atut leży często w jednym dokumencie: certyfikacie akredytacji PCA.

Dlaczego wyniki Twojego własnego laboratorium mogą nie wystarczyć Twoim klientom

Producent żywności, kosmetyków, chemii lub wyrobów przemysłowych, który zleca badania swojemu własnemu laboratorium zakładowemu – i tylko temu – jest w pozycji, którą klienci korporacyjni i organy regulacyjne traktują z rezerwą. Laboratorium bez akredytacji jest de facto laboratorium, które samo ocenia własne wyniki. Brakuje tu niezależnej weryfikacji.

Dla sieci handlowej weryfikującej dostawcę, dla organu kontroli badającego zgodność produktu z wymaganiami, dla klienta eksportowego sprawdzającego dokumentację – wynik badania z nieakredytowanego laboratorium zakładowego jest dowodem o niższej mocy dowodowej niż wynik z laboratorium akredytowanego. W wielu przypadkach klient lub organ po prostu wymagają badania w akredytowanym laboratorium zewnętrznym – i producent musi ponieść ten koszt, mimo że ma własne laboratorium.

Akredytacja ISO/IEC 17025 zmienia tę logikę. Certyfikat PCA potwierdza, że laboratorium zakładowe działa według udokumentowanych i zwalidowanych metod, z kalibrowanym wyposażeniem i kompetentnym personelem – dokładnie tak samo jak laboratorium komercyjne. Wyniki badań z akredytowanego laboratorium zakładowego mają taką samą moc dowodową jak wyniki z laboratoriów zewnętrznych i są uznawane przez klientów, organy regulacyjne i jednostki certyfikujące.

Konkretne oszczędności – kiedy akredytacja zaczyna się zwracać

Dla firmy z własnym laboratorium zakładowym akredytacja ISO/IEC 17025 może być inwestycją, która generuje wymierne oszczędności już w krótkim czasie.

Eliminacja lub redukcja kosztów zewnętrznych badań. Producent, który musi zlecać badania zewnętrznemu laboratorium – bo jego własne laboratorium nie ma akredytacji – ponosi regularny koszt każdego zlecenia. Przy dużej liczbie badań to kwoty, które w skali roku mogą być znaczące. Akredytacja własnego laboratorium eliminuje ten koszt lub pozwala go radykalnie ograniczyć.

Szybszy czas realizacji badań. Zlecenie do zewnętrznego laboratorium oznacza oczekiwanie na wyniki – niekiedy kilka dni, czasem dłużej. Własne akredytowane laboratorium daje wyniki szybciej, co skraca czas kontroli jakości i pozwala szybciej reagować na niezgodności. W branżach, gdzie czas ma kluczowe znaczenie dla łańcucha dostaw – to realna przewaga operacyjna.

Lepsza pozycja podczas audytów klientów i certyfikacyjnych. Audytorzy oceniający system zarządzania jakością producenta – czy to podczas audytu certyfikacyjnego ISO 9001, BRC, IFS czy FSSC 22000 – weryfikują, jak firma zarządza kontrolą jakości. Akredytowane laboratorium zakładowe jest silnym dowodem, że firma traktuje jakość poważnie i że jej wyniki wewnętrzne są wiarygodne. To skraca audyt i redukuje liczbę pytań, na które trzeba odpowiadać.

Jak przejść od laboratorium zakładowego do akredytowanego – i czy to trudne

Wiele firm odkłada decyzję o akredytacji własnego laboratorium, zakładając że to skomplikowany, kosztowny i czasochłonny proces zarezerwowany dla dużych, wyspecjalizowanych podmiotów. W rzeczywistości jest inaczej.

ISO/IEC 17025 jest normą skalowalną – jej wymagania stosuje się proporcjonalnie do zakresu i złożoności działalności laboratorium. Małe laboratorium zakładowe wykonujące kilka rodzajów badań nie musi budować systemu porównywalnego z dużym laboratorium badawczym. Musi natomiast udokumentować swoje metody, potwierdzić kompetencje personelu, zapewnić kalibrację wyposażenia i wykazać, że wyniki, które generuje, są wiarygodne i powtarzalne.

Firma posiadająca już inne certyfikaty systemów zarządzania – ISO 9001, ISO 22000, BRC – ma dodatkową przewagę: wiele elementów systemu (zarządzanie dokumentacją, audyty wewnętrzne, działania korygujące, zarządzanie niezgodnościami) jest już wdrożona. Rozszerzenie o wymagania ISO/IEC 17025 jest wówczas znacznie prostsze i tańsze niż budowanie od zera.