787 974 136
W poprzednim artykule opisaliśmy zmiany strukturalne w nadchodzącej piątej edycji BRCGS Consumer Products – połączenie standardu w jedną wersję, likwidację podziału na poziomy oraz dwie nowe sekcje wymagań. Tym razem skupiamy się na tym, co dla wielu zakładów będzie oznaczało realną zmianę w codziennej pracy systemu zarządzania bezpieczeństwem i jakością produktu.
Issue 5 znacząco rozbudowuje wymagania dotyczące kultury bezpieczeństwa i jakości produktu. O ile temat ten pojawiał się już wcześniej w rodzinie standardów BRCGS, o tyle w nowej edycji CP zyskuje wyraźnie sformalizowaną strukturę. Kierownictwo zakładu ma obowiązek zdefiniować i utrzymywać udokumentowany plan rozwoju kultury bezpieczeństwa i jakości, obejmujący m.in. komunikację, szkolenia, zbieranie informacji zwrotnej od personelu oraz pomiar efektywności podejmowanych działań.
Co istotne, BRCGS zaplanował wdrożenie tego wymagania etapami – element dotyczący planu działań ze wskazanymi terminami realizacji ma stać się audytowalny od 5 kwietnia 2028 r., a wymóg przeglądu skuteczności zrealizowanych i trwających działań – dopiero od 5 kwietnia 2029 r. To sygnał, że BRCGS traktuje budowę kultury bezpieczeństwa jako proces rozłożony w czasie, a nie jednorazowy wymóg dokumentacyjny do spełnienia na starcie certyfikacji według nowej edycji.
Jedną z bardziej zauważalnych nowości merytorycznych jest wprowadzenie do standardu oceny podatności (product vulnerability assessment) – wymogu dobrze znanego już z rodziny standardów BRCGS Food Safet, gdzie funkcjonuje pod nazwą oceny podatności na fałszowanie żywności (vulnerability assessment / food fraud). W Issue 5 podobne podejście trafia do świata produktów niespożywczych.
Ocena podatności koncentruje się nie na ryzyku oszustwa wewnątrz samego zakładu, lecz na słabych punktach całego łańcucha dostaw – miejscach, w których materiały, komponenty czy opakowania mogą zostać podmienione, sfałszowane lub błędnie przedstawione, zanim jeszcze trafią do zakładu. To podejście dobrze znane z ochrony przed celowym zanieczyszczeniem i fałszowaniem żywności, a teraz zyskuje swój odpowiednik w świecie produktów niespożywczych. Zgodnie z projektem standardu ocena ta powinna uwzględniać m.in. dane historyczne, czynniki ekonomiczne zwiększające atrakcyjność nadużycia, łatwość dostępu w łańcuchu dostaw, stopień zaawansowania rutynowych badań kontrolnych oraz poziom zaufania do dostawcy. Wynikiem tej pracy ma być udokumentowany plan, aktualizowany w reakcji na zmieniające się warunki rynkowe i podlegający formalnemu przeglądowi co najmniej raz w roku.
Podobnie jak w przypadku kultury bezpieczeństwa, BRCGS przewidział okres przejściowy – wymagania dotyczące oceny podatności mają stać się audytowalne od 5 kwietnia 2028 r., co daje zakładom dodatkowy czas na zbudowanie odpowiednich procesów, mimo że sam standard wejdzie do użytku w audytach już od kwietnia 2027 r.
W nowej strukturze standardu ocena ryzyka produktu (obejmująca projektowanie, rozwój i etykietowanie) oraz analiza zagrożeń i ocena ryzyka procesu produkcyjnego (HARA) zostały ujęte we wspólnej sekcji 2, oznaczonej jako wymaganie fundamentalne. BRCGS podkreśla, że oba elementy mogą być prowadzone łącznie już na etapie projektowania produktu, co w praktyce może uprościć dokumentację dla zakładów, które dotąd traktowały te procesy rozłącznie.
Wymagania dotyczące identyfikowalności zyskują bardziej precyzyjny punkt odniesienia – test systemu traceability powinien wykazać możliwość odtworzenia ścieżki produktu w czasie do 4 godzin, o ile lokalne przepisy lub wymagania klienta nie stanowią inaczej. To konkretna wartość liczbowa, której wcześniej w tej formie w standardzie nie było, i warto już teraz sprawdzić, czy obecnie stosowany system pozwala na jej osiągnięcie.
Warto też odnotować rozszerzenie definicji incydentu, którym zakład powinien zarządzać w ramach swojej procedury – oprócz klasycznych zdarzeń, jak zanieczyszczenie produktu czy awaria zakładu, standard wprost wymienia teraz zakłócenia wynikające z ataków na cyberbezpieczeństwo systemów zakładu. To odzwierciedlenie szerszego trendu w standardach BRCGS, które coraz częściej łączą tematykę bezpieczeństwa produktu z odpornością operacyjną zakładu jako całości.
Choć część nowych wymagań ma odroczone terminy audytowalności (2028 i 2029 r.), same procesy – zwłaszcza budowa kultury bezpieczeństwa i przygotowanie oceny podatności łańcucha dostaw – wymagają czasu na wdrożenie i nie da się ich sensownie „domknąć” w ostatniej chwili. W kolejnym artykule pokażemy, jak rozpisać ten proces w czasie, uwzględniając wszystkie kluczowe daty granicznej rewizji. Jeśli chcesz już teraz ocenić, jak duży jest dystans między obecnym systemem a wymaganiami Issue 5, porozmawiajmy o wdrożeniu.
DJB DORADZTWO
Marcin Chorąży
