GMP+ a transport pasz – wymagania, o których często się zapomina

Transport pasz to jeden z najbardziej wrażliwych etapów w całym łańcuchu dostaw. Nawet jeśli produkt opuszcza zakład jako w pełni bezpieczny, niewłaściwe warunki przewozu mogą szybko doprowadzić do jego zanieczyszczenia lub pogorszenia jakości. W systemie GMP+ transport nie jest więc dodatkiem do działalności, ale integralną częścią zarządzania bezpieczeństwem.

Kto odpowiada za zgodność transportu z GMP+?

Wymagania GMP+ obejmują nie tylko firmy transportowe, ale również zleceniodawców, czyli producentów i handlowców pasz. Oznacza to, że odpowiedzialność jest współdzielona – przewoźnik musi spełniać określone standardy, ale to firma zlecająca transport powinna upewnić się, że współpracuje z odpowiednim partnerem.

Oznacza to konieczność kwalifikacji przewoźników. Firma powinna sprawdzić, czy dany podmiot posiada certyfikat GMP+ lub równoważny, a jeśli nie – czy spełnia wymagania poprzez odpowiednie procedury i umowy. Często pomijanym elementem jest formalne udokumentowanie tej weryfikacji.

Czystość i historia ładunków – kluczowe, a często zaniedbywane

Jednym z najczęstszych źródeł problemów jest brak kontroli nad tzw. poprzednimi ładunkami. GMP+ jasno określa, że środki transportu muszą być odpowiednie do przewozu pasz, a ich historia nie może stwarzać ryzyka zanieczyszczenia. Sprowadza się to do konieczności:

• sprawdzania, co było przewożone wcześniej,
• stosowania list dozwolonych i zakazanych ładunków,
• dokumentowania procesu czyszczenia pojazdu.

Samo oświadczenie przewoźnika nie zawsze jest wystarczające. W wielu przypadkach wymagane są konkretne zapisy, np. w dokumentach przewozowych lub systemach rejestracji mycia. Brak tych informacji to jedna z częstszych niezgodności wykrywanych podczas audytów.

Dokumentacja i nadzór nad transportem

GMP+ kładzie duży nacisk na identyfikowalność, dlatego transport musi być odpowiednio udokumentowany. Każda partia paszy powinna być możliwa do prześledzenia – od miejsca załadunku aż do odbiorcy. Wymagane jest m.in.:

• powiązanie dokumentów transportowych z konkretną partią produktu,
• zachowanie informacji o dacie, środku transportu i przewoźniku,
• kontrola warunków przewozu (np. zabezpieczenie przed wilgocią lub zanieczyszczeniem).

Często pomijanym aspektem jest nadzór nad transportem w trakcie realizacji. W przypadku dłuższych tras lub transportów międzynarodowych warto uwzględnić zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, takich jak uszkodzenie ładunku czy zmiana środka transportu.

Najczęstsze błędy firm w obszarze transportu

Wiele niezgodności w GMP+ wynika nie z braku wiedzy, ale z niedopilnowania szczegółów. Do najczęstszych problemów należą: brak aktualnej kwalifikacji przewoźników, niepełna dokumentacja czyszczenia pojazdów, brak weryfikacji poprzednich ładunków oraz zbyt ogólne zapisy w umowach transportowych. Problemem bywa również założenie, że odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na firmie transportowej. Tymczasem audytorzy GMP+ oceniają cały system – również to, w jaki sposób firma nadzoruje swoich partnerów.

Konsekwencją takich uchybień mogą być nie tylko niezgodności podczas audytu, ale także realne ryzyko zanieczyszczenia produktu i utraty zaufania odbiorców. Dlatego kluczowe jest wdrożenie spójnych procedur nadzoru nad transportem oraz ich regularna weryfikacja. Szczególne znaczenie ma systematyczne dokumentowanie działań i jednoznaczne określenie odpowiedzialności po obu stronach współpracy.

Jeżeli Twoja organizacja planuje uzyskanie certyfikatu, warto wcześniej zapoznać się z procesem wdrożenia GMP+ i zakresem działań niezbędnych do spełnienia wymagań standardu.