EUDR a logistyka i cło – co się zmienia w obrocie towarów?

Wprowadzenie EUDR istotnie wpływa nie tylko na obowiązki przedsiębiorców w zakresie łańcucha dostaw, ale również na sposób funkcjonowania logistyki oraz odpraw celnych. Nowe przepisy powodują, że dopuszczenie towaru do obrotu na terenie Unii Europejskiej zostaje bezpośrednio powiązane z wymogami dotyczącymi braku wylesiania. W rezultacie granica UE przestaje pełnić wyłącznie funkcję kontrolno-podatkową, a staje się również punktem weryfikacji zgodności środowiskowej produktów.

Odprawa celna a wymagania EUDR

Jedną z kluczowych zmian jest powiązanie procedury dopuszczenia towaru do obrotu z obowiązkiem wcześniejszego złożenia oświadczenia należytej staranności. Brak takiego oświadczenia lub jego niekompletność może skutkować wstrzymaniem odprawy celnej. Towar nie zostanie dopuszczony do obrotu, dopóki nie zostanie wykazana jego zgodność z wymogami rozporządzenia.

To istotne przesunięcie w podejściu do importu, ponieważ dotychczasowe procedury celne nie obejmowały tak szczegółowej weryfikacji pochodzenia produktu w kontekście środowiskowym.

Nowa rola administracji celnej

W ramach EUDR organy celne zyskują dodatkowe kompetencje wykraczające poza standardową kontrolę taryfową i formalną dokumentację importową. Ich rola zostaje rozszerzona o element weryfikacji zgodności środowiskowej towarów wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej.

Oznacza to, że przed dopuszczeniem towaru do obrotu możliwe będzie sprawdzenie, czy dla danej partii został zarejestrowany i prawidłowo przypisany dokument należytej staranności (DDS – due diligence statement) w unijnym systemie informacyjnym. Dane te będą musiały być spójne z informacjami przekazanymi w zgłoszeniu celnym, w tym m.in. dotyczące produktu, jego ilości oraz podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie towaru na rynek, co wymaga prawidłowego określenia, które towary i produkty podlegają EUDR.  

Organy celne będą mogły również identyfikować rozbieżności pomiędzy deklaracją importera a danymi zapisanymi w systemie EUDR. W przypadku niezgodności procedura dopuszczenia towaru może zostać wstrzymana do czasu wyjaśnienia lub uzupełnienia braków.

W efekcie administracja celna staje się jednym z kluczowych punktów egzekwowania przepisów środowiskowych w łańcuchu dostaw – obok samego systemu kontroli po stronie przedsiębiorcy. Oznacza to również większą współzależność pomiędzy procedurami celnymi a procesami compliance w firmach importujących.

Z perspektywy operacyjnej rośnie znaczenie jakości danych przekazywanych na etapie importu. Dotyczy to zarówno importerów, jak i pośredników logistycznych, którzy coraz częściej będą musieli zapewniać spójność informacji już na etapie przygotowania dokumentacji transportowej i celnej. W praktyce każde niedoprecyzowanie lub brak danych może skutkować opóźnieniem odprawy, a w skrajnych przypadkach – zatrzymaniem towaru na granicy.

Konsekwencje dla łańcucha dostaw i logistyki

Zmiany wynikające z EUDR wpływają bezpośrednio na organizację procesów logistycznych. Kluczowym wyzwaniem staje się zapewnienie pełnej identyfikowalności towaru jeszcze przed rozpoczęciem transportu do Unii Europejskiej.

Oznacza to konieczność wcześniejszego zebrania i weryfikacji danych dotyczących pochodzenia produktów, tak aby możliwe było przygotowanie kompletnej dokumentacji EUDR przed wysyłką. Brak takich danych może prowadzić do opóźnień w odprawie, zatrzymania towaru na granicy lub konieczności jego odesłania do nadawcy. Z perspektywy przedsiębiorstwa generuje to nie tylko koszty, ale również ryzyko zakłócenia ciągłości dostaw.

PodsumowującEUDR znacząco zmienia sposób, w jaki postrzegany jest proces importu towarów do Unii Europejskiej. Transport i odprawa celna przestają być wyłącznie operacjami logistycznymi, a stają się częścią systemu kontroli zgodności środowiskowej.

Dla importerów oraz operatorów logistycznych kluczowe staje się wcześniejsze przygotowanie danych i integracja wymogów regulacyjnych z planowaniem dostaw. Przewagę uzyskają te podmioty, które zapewnią zgodność jeszcze przed etapem wysyłki, ograniczając ryzyko zatrzymań na granicy i zakłóceń operacyjnych. W praktyce oznacza to konieczność odpowiedniego dostosowania firmy do wymagań EUDR. Sprawdź jak możemy Ci w tym pomóc.